İşgal rejimi İsrail'de 27 Ekim'de gerçekleştirilen genel seçimlerin ardından hükümet kurma sürecinde kritik karar açıklandı. Cumhurbaşkanı Isaac Herzog, 8 Kasım Pazar günü düzenlenen resmî törenle hükümeti kurma görevini muhalefetteki Yashar Partisi lideri Gadi Eisenkot'a verdi.
Parlamentodaki 120 milletvekilinden 67'sinin görevlendirilmesini önerdiği Eisenkot, yeni hükümeti kurmak için 28 günlük süreye sahip olacak. Soykırımcı Netanyahu ise yalnızca 46 milletvekilinin desteğini alabildi.
Filistinli partilerin belirleyici rol oynadığı süreçte Eisenkot, geniş katılımlı bir ulusal acil durum hükümeti kurmayı hedeflediğini açıkladı. Ancak siyasi partiler arasındaki anlaşmazlıklar nedeniyle Netanyahu'nun iktidardan ayrılması henüz kesinleşmedi.
NETANYAHU'YA BÜYÜK DARBE: HÜKÜMETİ KURMA GÖREVİ EISENKOT'A VERİLDİ
İşgal rejimi İsrail'de 27 Ekim seçimlerinin ardından başlayan siyasi belirsizlikte yeni bir aşamaya geçildi.
Cumhurbaşkanı Isaac Herzog, 8 Kasım Pazar günü Kudüs'teki Cumhurbaşkanlığı Ofisi'nde düzenlenen törenle hükümeti kurma yetkisini Yashar Partisi lideri Gadi Eisenkot'a teslim etti.
Yerel saatle 17.00'de, Türkiye saatiyle 18.00'de gerçekleştirilen törende Eisenkot, hükümet kurma görevini resmen üstlendi.
Herzog, siyasi partilerle gerçekleştirdiği görüşmeler sonucunda Eisenkot'un parlamentodaki milletvekillerinin çoğunluğu tarafından önerildiğini belirtti.
Cumhurbaşkanı, Likud Partisinin seçimlerde en fazla sandalyeyi kazanmasına rağmen Eisenkot'un hükümet kurma ihtimalinin daha güçlü olduğu değerlendirmesiyle bu kararı aldığını açıkladı.
Herzog, Eisenkot'tan kendisini destekleyen ve desteklemeyen bütün kesimleri kapsayacak istikrarlı bir hükümet kurmak için çaba göstermesini istedi.
EISENKOT'A 67, NETANYAHU'YA 46 MİLLETVEKİLİ DESTEĞİ
Seçimlerin ardından parlamentodaki siyasi gruplarla yürütülen görüşmelerde Gadi Eisenkot, hükümeti kurmakla görevlendirilmesi için 67 milletvekilinin desteğini aldı.
Netanyahu ise 46 milletvekilinin önerisini alabildi.
Daha önce Netanyahu'nun siyasi müttefikleri arasında yer alan yedi milletvekilli Birleşik Tevrat Yahudiliği Partisi, iki adaydan herhangi birini önermedi.
Bu gelişme, 53 sandalyeye sahip Netanyahu yanlısı blok içerisindeki görüş ayrılıklarını ortaya koydu.
27 Ekim seçimlerinde Netanyahu'nun Likud Partisi 27 sandalye kazanarak parlamentonun en büyük partisi olmuştu.
Gadi Eisenkot'un liderliğindeki Yashar Partisi ise 21 milletvekilliği elde etmişti.
Ancak 120 sandalyeli parlamentoda hükümet kurmak için gerekli çoğunluk olan 61 sandalyeye hiçbir siyasi blok tek başına ulaşamadı.
Netanyahu yanlısı partiler toplam 53, Eisenkot'un içinde bulunduğu muhalefet bloğu ise 48 sandalye kazandı.
Filistinli seçmenleri temsil eden iki siyasi liste ise toplam 19 milletvekilliği elde ederek hükümet kurma sürecinde belirleyici konuma yükseldi.
FİLİSTİNLİ VEKİLLERİN KARARI DENGELERİ DEĞİŞTİRDİ
Netanyahu'nun hükümeti kurmakla görevlendirilmesini engelleyen önemli gelişmelerden biri, Filistinli partilerin Eisenkot'u destekleme kararı oldu.
İşgal rejimi İsrail'de yaşayan Filistinli vatandaşları temsil eden Ortak Liste, seçimlerden 11 milletvekili çıkarırken Ra'am Partisi sekiz sandalye kazandı.
Her iki siyasi grup da Cumhurbaşkanı Herzog ile yapılan görüşmelerde hükümeti kurma görevinin Eisenkot'a verilmesini önerdi.
Böylece Eisenkot'a verilen öneri sayısı 67'ye yükseldi.
Ortak Liste lideri Yusuf Cabarin, Eisenkot'la önemli siyasi görüş ayrılıklarının bulunduğunu ancak temel hedeflerinin Netanyahu hükümetinin yeniden kurulmasını engellemek olduğunu açıkladı.
Cabarin, kararlarını değerlendirirken “Biz burada iyi ile daha iyi arasında bir seçim yapmıyoruz. Kötü ile çok daha kötü arasında bir tercih yapıyoruz.” ifadelerini kullandı.
Filistinli partiler, Eisenkot liderliğinde kurulabilecek hükümeti koalisyona doğrudan katılmadan dışarıdan destekleyebileceklerini bildirdi.
Ancak Eisenkot'un muhalefet bloğundaki bazı müttefikleri, Filistinli partilerin desteğine bağımlı bir hükümet kurulmasına karşı çıkıyor.
Bu nedenle Eisenkot'un görevlendirilmesini öneren 67 milletvekili, kurulacak hükümetin tamamının güvenoyunu garanti etmiyor.
EISENKOT: OLAĞANÜSTÜ BİR SÜREÇTEN GEÇİYORUZ
Hükümeti kurma görevini teslim alan Gadi Eisenkot, törende yaptığı açıklamada işgal rejiminin siyasi ve askerî açıdan kritik bir dönemden geçtiğini söyledi.
Farklı cephelerde devam eden savaşlara ve uluslararası alanda yaşanan diplomatik sorunlara dikkat çeken Eisenkot, mevcut koşullarda yeni bir hükümetin hızla oluşturulması gerektiğini savundu.
Eisenkot, “Bir yandan savaş farklı cephelerde devam ederken, diğer yandan çok ağır bir diplomatik krizle karşı karşıyayız” ifadelerini kullandı.
Mevcut siyasi sistemde yeni bir hükümet kurulabilmesi için alışılmışın dışında yöntemlerin değerlendirilmesi gerektiğini belirten Eisenkot, siyasi partilere uzlaşma çağrısında bulundu.
Eisenkot, “İsrail'in zaman kaybetme ya da sonu gelmeyen seçim döngülerini tekrarlama lüksü yok” dedi.
Yeni hükümetin geniş katılımlı olması gerektiğini vurgulayan Yashar lideri, koalisyon görüşmelerinde tarafların bazı seçim vaatlerinden taviz vermek zorunda kalabileceklerini kabul etti.
NETANYAHU'NUN PARTİSİNE KOALİSYON ÇAĞRISI
Eisenkot'un konuşmasında dikkat çeken bölümlerden biri, Netanyahu'nun Likud Partisi ile aşırı sağcı Dini Siyonizm Partisinin milletvekillerine yönelik çağrısı oldu.
Parlamentoda geniş bir çoğunluğun yeni hükümet kurulmasını destekleyebileceğini savunan Eisenkot, söz konusu partilerin milletvekillerini kendi liderliğinde oluşturulacak hükümete katılmaya davet etti.
Eisenkot, bu partilerin birlik hükümeti kurulması gerektiğine gerçekten inanıyorlarsa kendi ortaya koyduğu ilkeler doğrultusunda hareket etmelerinin önünde bir engel bulunmadığını ifade etti.
Ancak Eisenkot'un bu çağrısı, Netanyahu ile doğrudan bir hükümet ortaklığına hazır olduğu anlamına gelmiyor.
Yashar Partisi daha önce Netanyahu'nun liderliğinde kurulacak bir hükümette yer almayacağını açıklamıştı.
Likud Partisi ise seçimlerden sonra ulusal birlik hükümeti oluşturulmasını savunmuş, ancak Filistinli partilerle kurulacak bir koalisyona karşı çıktığını duyurmuştu.
Karşılıklı açıklamalar, yeni hükümetin kurulabilmesi için önemli siyasi engellerin aşılması gerektiğini gösteriyor.
NETANYAHU'NUN 74 MİLLETVEKİLİNDEN DESTEK ALAMADIĞINI SAVUNDU
Eisenkot, görevlendirme törenindeki açıklamasında parlamentodaki 74 milletvekilinin Netanyahu liderliğindeki mevcut hükümete güven duymadığını ileri sürdü.
Bu değerlendirmesini, kendisini hükümeti kurmakla görevlendirilmesi için öneren 67 milletvekili ile herhangi bir aday önermeyen yedi milletvekiline dayandırdı.
Ancak aday önermeyen Birleşik Tevrat Yahudiliği Partisinin Netanyahu'ya karşı doğrudan muhalefete geçtiği veya Eisenkot hükümetini desteklemeyi kabul ettiği yönünde kesinleşmiş bir karar bulunmuyor.
Dolayısıyla Eisenkot'un 74 milletvekiline ilişkin açıklaması, resmî bir koalisyon anlaşmasından ziyade mevcut siyasi tabloya yönelik kendi değerlendirmesini yansıtıyor.
FİLİSTİNLİ PARTİLER HÜKÜMETE GİRECEK Mİ?
Yeni hükümetin oluşturulmasında en önemli tartışmalardan biri, Filistinli partilerin koalisyondaki rolü olacak.
Eisenkot, seçim sürecinde Filistinli partilerin hükümette doğrudan yer almayacağını açıklamıştı.
Buna karşılık Ortak Liste ve Ra'am, Netanyahu'nun yeniden iktidara gelmesini önlemek amacıyla yeni hükümete dışarıdan destek vermeye hazır olduklarını bildirdi.
Ancak muhalefet bloğundaki İsrail Evimiz Partisi lideri Avigdor Liberman, Filistinli partilerin desteğine bağımlı bir hükümete katılmayacağını belirtiyor.
Bu görüş ayrılığı, Eisenkot'un 67 milletvekilinin desteğini doğrudan bir koalisyon çoğunluğuna dönüştürmesini zorlaştırıyor.
Diğer seçenekler arasında ultra-Ortodoks partilerle anlaşma yapılması veya Netanyahu'nun mevcut siyasi ortaklarından bazı milletvekillerinin yeni hükümete destek vermesi bulunuyor.
Fakat ultra-Ortodoks Yahudilerin askerlikten muaf tutulmasına ilişkin anlaşmazlıklar da olası koalisyon görüşmelerinde önemli bir sorun oluşturuyor.
YENİ HÜKÜMETİN GAZZE POLİTİKASI DEĞİŞECEK Mİ?
İşgal rejimi İsrail'deki siyasi değişim ihtimali, Gazze Şeridi ve bölgedeki çatışmaların geleceği açısından da yakından takip ediliyor.
Cumhurbaşkanı Herzog, Eisenkot'a hükümeti kurma görevi verdiği törende İran, Gazze, Lübnan ve ABD ile ilişkilerin yeni hükümetin karşılaşacağı başlıca meseleler olduğunu belirtti.
Herzog, ABD Başkanı Donald Trump'ın Gazze için ortaya koyduğu planın ve bölgesel diplomatik girişimlerin sürdürülmesi gerektiğini savundu.
Eisenkot ise farklı cephelerde devam eden savaşlara ve diplomatik krize dikkat çekmesine rağmen Filistin meselesinde kapsamlı bir politika değişikliği taahhüdünde bulunmadı.
Eski İsrail Genelkurmay Başkanı olan Eisenkot'un görevlendirilmesi, işgal rejiminin Filistinlilere yönelik askerî ve siyasi politikalarının kendiliğinden değişeceği anlamına gelmiyor.
Filistinli milletvekillerinin yeni hükümete dışarıdan destek vermeyi değerlendirmesi de Gazze'ye yönelik saldırıların durdurulması, ablukanın kaldırılması veya Filistinlilerin siyasi haklarının korunması konularında kesin bir güvence oluşturmuyor.
EISENKOT'A HÜKÜMETİ KURMAK İÇİN 28 GÜN SÜRE
Cumhurbaşkanı Herzog tarafından resmen görevlendirilen Gadi Eisenkot'un yeni hükümeti kurmak için ilk aşamada 28 günü bulunuyor.
İşgal rejiminin ilgili temel yasası uyarınca Cumhurbaşkanı, gerekli görmesi durumunda bu süreyi 14 gün daha uzatabilecek.
Eisenkot'un bu süre içerisinde siyasi partilerle koalisyon anlaşmalarını tamamlaması ve parlamentoda güvenoyu alabilecek bir hükümet oluşturması gerekiyor.
Başarılı olamaması durumunda Cumhurbaşkanı Herzog, hükümeti kurma görevini başka bir milletvekiline verebilecek.
Alternatif bir çoğunluk oluşturulamaması halinde ise yeniden genel seçim yapılması gündeme gelebilecek.
İşgal rejiminde yeni hükümet kurulup parlamentodan güvenoyu alana kadar Netanyahu mevcut başbakanlık görevini sürdürmeye devam edecek.
NETANYAHU DÖNEMİ SONA MI ERİYOR?
9 Kasım itibarıyla işgal rejimi İsrail'de hükümeti kurma görevini alan isim resmen Gadi Eisenkot oldu.
Bu gelişme, 27 Ekim seçimlerinde parlamentodaki çoğunluğu kaybeden Netanyahu'nun siyasi geleceği açısından önemli bir dönüm noktası oluşturdu.
Ancak Eisenkot'un 67 milletvekili tarafından önerilmesi ile yeni hükümetin kurulması ve güvenoyu alması birbirinden farklı aşamalar.
Filistinli partilerin dışarıdan destek teklifine muhalefet içerisinden gelen itirazlar, ultra-Ortodoks partilerle yaşanan anlaşmazlıklar ve Likud'un siyasi tutumu, koalisyon görüşmelerini zorlaştırıyor.
Eisenkot'un önümüzdeki günlerde yürüteceği görüşmelerde geniş katılımlı bir hükümet üzerinde anlaşma sağlayıp sağlayamayacağı belirleyici olacak.
Netanyahu'nun hükümet kurma görevini alamaması kesinleşmiş olsa da iktidardan ayrılması henüz kesinleşmedi. İşgal rejiminde yeni başbakanın kim olacağı, Eisenkot'un 28 günlük sürede sağlayabileceği koalisyon desteğine bağlı olacak.
