Bu karar, İspanya’nın İsrail’deki diplomatik temsil düzeyinin maslahatgüzar seviyesine düşürülmesi anlamına geliyor.
İspanya Bakanlar Kurulu tarafından alınan karara göre Tel Aviv’deki diplomatik misyonun başkanının görevi resmen sona erdirildi. Böylece İspanya’nın Tel Aviv’deki büyükelçiliği, yeni bir büyükelçi atanana kadar daha düşük seviyede diplomatik temsil ile faaliyetlerini sürdürecek.
Salomon, geçen yıl Eylül ayında istişarelerde bulunulmak üzere Madrid’e çağrılmış ve o tarihten bu yana İspanya’da kalmıştı. Bu hadise, Madrid ile Tel Aviv arasında giderek artan diplomatik gerilimin yaşandığı bir dönemde vuku buldu.
Resmi gazetede yayımlanan kararda, diplomatik temsil seviyesinin düşürülmesinin İsrail’in daha önce Madrid’deki büyükelçiliği için aldığı benzer bir karar karşısında mütekabiliyet ilkesi çerçevesinde yapıldığı da belirtildi.
Bu adım, İspanya’nın ileride İsrail’e yeniden büyükelçi atamak istemesi durumunda, Tel Aviv ile diplomatik ilişkileri yeniden tam seviyeye çıkarmak için İsrail makamlarından resmi diplomatik onay talep etmesi gerekeceği anlamına geliyor.
Gazze savaşı sonrası artan gerilim
Karar, Ekim 2023’te başlayan Gazze savaşı sonrasında iki ülke arasındaki ilişkilerin giderek kötüleştiği bir dönemde alındı. İspanya hükümeti, bu süreçte İsrail’in Gazze’de yürüttüğü askeri operasyonlara yönelik eleştirilerini artırmıştı.
İspanya Başbakanı Pedro Sánchez, savaş sırasında İsrail politikalarını açık şekilde eleştiren önde gelen Avrupalı liderlerden biri olarak öne çıktı. Sánchez, birçok kez ateşkes çağrısı yapmış ve Gazze’ye insani yardım ulaştırılması gerektiğini vurgulamıştı.
İki ülke arasındaki gerilim, Mayıs 2024’te İspanya’nın Filistin devletini resmen tanıdığını açıklamasıyla zirveye ulaştı. Bu karar, İsrail hükümetinin sert tepkisine yol açtı.
Bunun ardından iki ülke arasında büyükelçilerin karşılıklı olarak geri çağrılması ve siyasi polemiklerin artması gibi gelişmeler yaşandı. İsrail, Madrid’i kendisine karşı düşmanca tutum almakla suçlarken, İspanya hükümeti Gazze’deki İsrail politikalarını eleştirmenin antisemitizm anlamına gelmediğini vurguladı.
Son aylarda ayrıca askeri ve ticari iş birliği konularında da görüş ayrılıkları ortaya çıktı. İspanya’daki koalisyon hükümetinin bazı bileşenleri, Gazze’deki savaş nedeniyle İsrail ile ilişkilerin sınırlandırılması çağrısında bulundu.
Madrid yönetimi ayrıca savaş sırasında işlenen ihlallerin soruşturulması yönündeki Avrupa’daki ve uluslararası girişimleri destekleyerek İsrail üzerindeki siyasi baskının artmasına katkı sağladı.
İspanya ile İsrail arasındaki ilişkiler tarihsel olarak da görece hassas bir siyasi geçmişe sahip. İspanya, İsrail’i resmen ancak 1986 yılında tanımış, daha sonra iki ülke arasında siyasi ve ekonomik alanlarda ilişkiler gelişmişti. Ancak Gazze savaşıyla birlikte Madrid yönetiminin İsrail politikalarına yönelik eleştirilerini artırması, iki ülke arasında yeniden bir dizi diplomatik krizin yaşanmasına yol açtı.
Diplomatik temsil seviyesinin düşürülmesi iki ülke arasındaki ilişkilerin kesildiği anlamına gelmiyor. Ancak bu adım, Gazze savaşı sonrasında Madrid ile Tel Aviv arasında oluşan siyasi gerilimin ulaştığı en yüksek seviyelerden birini yansıtıyor.