• İstanbul29 °C
  • Mekke29 °C
  • Medine27 °C
  • Kudüs13 °C
  • Kahire18 °C
Karakter boyutu : 12 Punto 14 Punto 16 Punto 18 Punto
Somali Borçlandırılarak Kıtlığa Terkedildi
02 Mayıs 2017 Salı 14:20

Somali Borçlandırılarak Kıtlığa Terkedildi

Somali, yeraltı kaynakları ve bağımlılıktan kurtarılması halinde müreffeh bir ülke. Ancak ülke, Batı eliyle sürekli borçlandırılmaya esir edilerek açlık ve kıtlık ülkesine dönüştürülmüş durumda.

Muslim Port Haber Merkezi | Ahmet YILDIZ

Neden Somali'nin çocukları kendilerinin yaratmadığı bir borç krizini ödemek için açlıktan ölüyor?

10 yıllar öncesinden artmış olan borçların gizli kuralları, ülkenin kıtlığı önleyebilecek parasal kaynaklara erişimini engelliyor. Yetkililerin yapması gereken şey yalnızca "ülkenin gecikmiş borçlarını silmek."

Abdurrahman Muhammed ülkede şanslı olanlardan biri. 4 yaşındaki Abdurrahman'ı 2 hafta önce ülkedeki yok edici kuraklığın yaşandığı ana merkez olan Putland bölgesindeki Shada kasabasında bir acil kliniğinde tanıdım. Annesi yiyecek bulmak ve sağlık yardımı almak için yaklaşık 160 kilometre yol yürüyerek onu bir kliniğe getirdi. Abdurrahman için aşırı derecede yetersiz beslenme ve zatürre teşhisi kondu. Şükür ki o hâlâ hayatta.

Ancak her iyi habere karşılık, artan birçok trajedi de var. 1 milyondan fazla Somalili çocuk yetersiz beslenmeden dolayı tedaviye ihtiyaç duyuyor ve 350 binden fazlası açlıktan ölme riski altında. Zaten yüzlercesinin yaşamı aşırı ishal ve kolera nedeniyle olumsuz etkilenmiş durumda. Halbuki onlar kurtarılabilir ve kurtulmalıdır. Kuraklığa daha etkili bir uluslararası tepki verilmediği için ölümler maalesef daha fazla gerçekleşecek.

Somali Borçlandırılarak Kıtlığa Terkediliyor

Somali'ye yapılan yapılan insani yardımlara en çok zarar veren şey "Somali'nin borcu." Ancak aynı zamanda en az dikkat çeken meselesi de borcu.

Afrika'nın borç krizlerinin öldüğünü ve toprağa gömüldüğünü düşünüyorsanız, bunu tekrar düşünün. Somali'de hâlâ devam eden ve ülkenin büyük öneme sahip ekonomik hayatını kesen bir borç krizi var. Fakat Somali'nin bu kriz fotoğrafını değiştirmek için, IMF ve Dünya Bankası'nın bahar toplantıları nedeniyle Washington'da toplanan Ekonomi Bakanlarının elinde bir fırsat var.

Somali'de geçmişten kalan ve ödenmemiş bir borç sorunu yaşıyor. Bu borç büyük ölçüde 1990'lı yıllarda uygulanan "borç erteleme reformlarından" kaynaklı. Ülkedeki gazetelerin başlıkları kendi hikayelerini anlatıyor :"ülkenin dış borcu 5 milyar dolar civarında ve bu yaklaşık ülkenin gayrisafi milli hasılatının(GSYİH'nin) yüzde 80'i." Mevcut gelir toplamına göre, ülkenin bu borcunu ödemesi 60 yılını alır.

Somali'nin borç stokunun neredeyse tamamını zamanında ödenmemiş ve bu yüzden biriken gecikmiş borçlar oluşturuyor. Bu borçların izlerinin çoğuna 1970'li ve 1980'li yıllarda ulaşılabilir. Dönemin askeri diktatörü "Siad Barre" büyük çaplı harcamalar yaptı ;silah alımları, prestijli altyapı projelerine yatırımlar, verimsiz kullanılan borç paralar ve dikkatsizce verilen krediler elbirliği ile ülkenin borç yükünü artırdı.

Barre kreditörler (borç verenler) ile nasıl muhatap olacağını biliyordu :"Soğuk savaşın düşmanlıklarını fırsata çevirmek, İslami kimlik ve bölgesel siyaset için dikkat çekmek." Böylece, Barre etkili bir şekilde borçlanmayı artırdı.

Borca Esaret Kreditörler Eliyle Yapılıyor

Bugün Somali'nin 800 milyon dolarlık borcundan daha fazlasına IMF ve Dünya Bankası sahip. Paris Kulübü kreditörleri de (resmi olarak ABD, Fransa, İtalya ve Rusya) Somali'ye başka bir yoldan kanca taktı:30 yıldan fazladır Somali'nin borçlarını ödememesi nedeniyle borcun ceza faiz oranları sonucu dayattıkları 2,3 milyar dolarlık bir borç. Somali'nin borç dengesinin büyük kısmını ise diğer kreditör gruplar olan Arap Para Fonu, Kuveyt ve Suudi Arabistan sağlıyor.

Somali'nin borcu asla ödenemeyecek. Fakat bu duruma rağmen, IMF ve Dünya Bankası'nın kendilerine birikmiş borçları olan ülkeler için "aşırı borçlu fakir ülkeler girişimi" adı altında "borç erteleme uygulaması" yapması da uygun değil. Ayrıca bu ülkeler Dünya Bankası'nın Uluslararası Gelişim Kuruluşu (IDA, İnternational Development Association) arayıcılığıyla mali kaynak da alamıyorlar.

Aslında, birikmiş ve gecikmiş borçlara ilişkin gizli kurallar, Somali'nin dünyanın en büyük insani finansman kaynaklarından biri olduğunu göz ardı ediyor. Dünya Bankası başkanı, Jim Yong Kim, destekledikleri ülkelerde çatışmayı ve insani krizleri önlemek için daha büyük rol oynayacak kurumların olmasını acil bir ihtiyaç olarak açıkladı.

Bahar toplantısında, Dünya Bankası'ndan yiyecek krizi çeken Afrika boynuzu ülkeleri ve benzer durumda olan diğer ülkelerde ekonomik kaynaklarda yaşanan krizlere karşılık 700 milyon dolarlık fonu onaylaması istenecek. Öte yandan Dünya Bankası kuraklığın tehdit ettiği ülkelerde, temel hizmetlerin yürütülmesi ve sosyal korumanın sağlanması için 1,6 milyar dolarlık bir mali yardım yapacağını ilan etti.

Fakat ödenmemiş borçlar kaldırılmadıkça Dünya Bankası'nın yalnızca bir cent'lik para yardımı bile Somali'ye ulaşmayacak. Aslında, borç ertelemesine ilişkin yönetim kuralları, hayatları kurtarmak için vicdani bir zorunluluk gibi koz olarak kullanılıyor.

Tam olarak yapılması gereken şey yeni bir kreditör antlaşması yapıp kuralları değiştirmek ve Somali'nin IMF ve Dünya Bankası'na olan borçlarını silmek. Böylece Somali, 2017'nin ilk yarısında tahmini olarak ihtiyaç duyduğu 375 milyon dolarlık parasal kaynak ile mevcut bağış yapanların vaatleri arasındaki eksikliği Dünya Bankası'nın kriz pencerelerini kullanarak kapatabilir.

Batı'dan 'Başarısız Devlet' Baskısı

Washington'daki toplantıda harekete geçmek için daha büyük sebepler var. "Başarısız devlet" tanımı Somali için kullanıldı. Aşiretçilik üzerinden kutuplaşma, yasal ekonomik ve sosyal kurumlara sahip olmayan bir ulus devlet olması ve yaygın fakirliğin görülmesi Somali'nin geleceğini belirsiz bırakıyor.

Yine de, Muhammed Abdullahi Muhammed liderliğinde kurulan yeni hükümet para bağışında bulunanlar ile reform ve yeniden ilişki kurmak için antlaşma olacağının sinyalini verdi. IMF şu an  kendisini "Somali için politik tavsiyenin gerekli şartı" olarak tanımlıyor.  Ancak Somali kıtlığı önlemek ve hükümette güven tesis etmek için paraya ihtiyaç duymuyor.

Borcun kaldırılması ile Somali uzun vadeli gelişmiş bir ekonomik yapıya kavuşabilecek, özel yatırımlar için yeni şartlar oluşacak ve ülkede insani ekonomik kaynakların akışını sağlayacak önemli kapılar açılacak.

Borcun kaldırılmasına ilişkin çalışmalar her zaman karmaşık teknik görüşmeler ile olur ve görüşmeler uzun süreli ertelemelere neden olur. Fakat, Washington'da toplanan Maliye Bakanları bu karmaşıklığı ortadan kaldırmaya yardım edecek şu soruyu kendilerine sorabilir :"Kendilerinin yaratmadığı bir borç krizini ödemek için Somali'nin çocukları açlıktan ölmeli mi? "

 

Bu habere henüz yorum eklenmemiştir.
ÖZEL HABERLER
Tüm Hakları Saklıdır © 2014 Muslim Port | İzinsiz ve kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.
Tel : 0090 535 921 45 31 | Haber Yazılımı: CM Bilişim