• İstanbul14 °C
  • Mekke29 °C
  • Medine27 °C
  • Kudüs13 °C
  • Kahire18 °C
Karakter boyutu : 12 Punto 14 Punto 16 Punto 18 Punto
Ölümün Hesap Sorduğu İç Savaş: Yemen
05 Aralık 2017 Salı 12:28

Ölümün Hesap Sorduğu İç Savaş: Yemen

Yemen'de yıllardır süren iç savaş gerginlikleri, İran ve Suudi Arabistan'ın vekalet savaşı olarak tekrar nüks ederken halkın çektiği eziyet ve sefalet bölgede çözümsüzlüğü besliyor.

Muslim Port Haber Merkezi

Yemen'de devrik lider Ali Abdullah Salih, kendisine bağlı güçler ile Yemen halkını ülkenin tüm kentlerinde Husilere karşı ayaklanmaya çağırmış ve bu çağrısının ardından Husi militanları tarafından öldürülmüş evi ise havaya uçurulmuştu.

Yemen'in bölünmesi, isani yardım, çocuk askerler ve halkın iktidarı sorunlarına değinen Ali Abdullah Salih, Yemen'in kronikleşmiş sorunlarını saf değiştirdiği açıklamasında Yemen'in içinde bulunduğu felaket durumu itiraf etmiş oluyordu.

yemen1-001.png

 

Yemen’in iç savaş tarihi

Osmanlı hâkimiyeti döneminde çeşitli iç kargaşalara, ayaklanmalara ve işgal girişimlerine maruz kalan bölge, günümüzde suni devlet Suudi Arabistan’ın hakimiyetinde yer alan kutsal şehirler Mekke ve Medine’ye açılan bir güney kapısı olması ve Aden körfezine stratejik önem teşkil etmesi sebebiyle sorunlu bir bölge olagelmiştir.

1839 yılında Yemen’in güneyini İngiltere işgal etmiş ve bu tarihten sonra tam bağımsızlığa kadar Güney Yemen, İngiliz idaresi altında kalmıştır. Osmanlılar ise 1918 yılında Kuzey Yemen’i terk ederek idareyi İmam Yahya’ya bırakmıştır. İmam Yahya da bağımsızlığını ilan etmiş ve 1962 yılına kadar sürecek olan hanedan hüküm sürmeye başlamıştır.

1962 iç savaşı: Mısır-Suud gerilimi

1958 yılında ise şöhreti artan Nasır yönetimindeki Arap Milliyetçisi Mısır ve Suud Krallığı Yemen’de yeni bir iç savaşın tarafları oluyordu. Kuzey Yemen’de 1962 yılında Albay Sallal tarafından gerçekleşen darbeyle İmamlık yönetiminin sona ermesinin ardından Cumhuriyet rejimi kurulmuştur. Ancak Kuzey’de Cumhuriyet rejimi kurulmasına karşın ülkeye istikrar gelmemiş ve kanlı bir iç savaş başlamıştır. Cumhuriyetin ilanı ile imamlık rejiminin kaldırılması Şii kesimleri rahatsız etmiştir. İç savaş 1967’den sonra 3 yıl daha devam etti. 1970 yılında Suudi Arabistan’ın Yemen Arap Cumhuriyeti’ni tanımasıyla 8 yıl sonra son buldu.

yemen2.png

 

Yemen’in birleşmesi

Kuzey Yemen’de İmamcılar ile hükümet güçleri arasındaki çatışmalar 1967 sonrası dönemde son bulmuş, fakat taraflar arasındaki gerginlik ve güvensizlik sürmüştür. Bu durum 2000’li yıllarda yaşanacak olan iç savaşın temellerinin atılmasına neden olmuştur. Kuzey ve Güney Yemen’in meclislerinde onaylanmasıyla 22 Mayıs 1990 tarihinde Kuzey ve Güney Yemen birleşmiş ve başkenti Sana olan Yemen Cumhuriyeti kurulmuştur.

“Arap Baharı” etkisi ve Yemen

2000’li yıllarda gerginlik sürerken, hükumet güçleri ve şii milisler arasında çeşitli çatışmalar yaşanmış ve iç savaş ortamı muhafaza edilmiştir. 11 Şubat 2011 tarihinde “Arap Baharı” etkisi Yemen’e ulaştığında ise başkent Sana’da halk sokağa çıkarak reform talep etmiştir. Cumhurbaşkanı Ali Abdullah Salih, Husi saldırısı sonrası yaralanarak Suudi Arabistan’ kaçarken 21 Şubat 2012 yardımcısı Hadi yeniden yapılan seçimlere tek aday olarak girmiş ve başkan olarak seçilmiştir. Fakat Yemen’de istikrar sağlanamamıştır.

Husi hükumeti

18 Ağustos 2014 tarihinde Husi lideri Abdulmelik el-Husi, Hadi yönetimini protesto etme çağrısında bulunarak ülkedeki krizi giderek tırmandırmıştır. Pek çok hükumet binasını ele geçiren Husiler, 6 Şubat 2015 tarihinde Anayasa Deklarasyonu ilan ederek parlamentoyu feshetmişler ve bir halk konseyi tesis ettiklerini ve bu konseyin de başkanlık konseyini seçeceğini açıklamışlardır.

yemen3.png

 

İran-Suud geriliminde Vekalet Savaşı

Husi milisleri ve ayaklanma sonrası kurulan yeni düzen, meşru hükumet olarak kabul edilen ve Suudi Arabistan koalisyonunun desteğini alan Cumhurbaşkanı Hadi cephesi arasındaki çatışmalar halen sürüyor. Yemen’i ve çevre ülkeleri tehdit eden Husiler, Suudi Arabistan’ın başkenti Riyad ve BAE’de bulunan bir nükleer tesise attığı füzelerle tehdit gerçeğini pekiştiriyor. İran’ın mezhebi yayılma politikası gereği Husileri kullandığını iddia eden Suudi Arabistan, İran’ı, Yemen’i bölmek ve bölgede savaşı körüklemekle suçluyor.

Yemen’de gelinen nokta ve insani kriz

Yemen’de yaşanan savaşa dair köklü bir çözüm ihtimali görülmezken, yıllarca iç savaşın esaretinde kalmış Yemen halkının insani kriz tehlikesi yüksek oranlara ulaştı. Açlık ve kolera gibi sorunlarla mücadele eden Yemen’de 8 milyon kişinin susuz kalma tehlikesi ön görülürken, BM’nin acil yardım çağrıları cevapsız kalıyor.

İlgili Haberler:

 

 

kaynak: Muslim Port, Ankasam, ajanslar...

Bu habere henüz yorum eklenmemiştir.
ÖZEL HABERLER
Tüm Hakları Saklıdır © 2014 Muslim Port | İzinsiz ve kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.
Tel : 0090 535 921 45 31 | Haber Yazılımı: CM Bilişim