Kuzey Afrika

Libya'da Seçim Çıkmazı: Ertelendi Adaylar Hafter'le Buluştu

22 Aralık 2021 16:40

Libya Seçim Komisyonu komitelerini feshetti ve çalışmalarına son verdi. Halife Hafter ülkenin doğusundaki Bingazi kentinde cumhurbaşkanlığı seçiminde aday olan rakipleri Eski Başbakan Yardımcısı Ahmed Muaytik ve Eski İçişleri Bakanı Fethi Başağa ile görüştü.

Libya Temsilciler Meclisi'nin Cumhurbaşkanlığı ve Parlamento Seçimlerini İzleme Komitesi bugün (Çarşamba) seçimlerin Cuma günü planlandığı gibi yapılmasının 'imkansız olduğunu' açıkladığı ifade edildi. 

Komite'nin, meclis başkanının yeni bir siyasi yol haritası planlamaya başlaması gerektiğini ve geçici hükümetin görev süresinin Cuma günü sona ereceğini de belirttiği aktarıldı.

Komite Başkanı el-Hadi es-Sagir, "Teknik, adli ve güvenlik raporlarını inceledikten sonra, seçimlerin planlanan tarihte yani 24 Aralık'ta yapılmasının imkansızlığını size bildiririz" dedi.

Adaylar Hafter İle Buluştu

Libya Ulusal Ordusu'nun (LUO) başındaki Halife Hafter dün ülkenin doğusundaki Bingazi kentinde cumhurbaşkanlığı seçiminde aday olan rakipleri Ulusal Mutabakat Hükümeti’nin Eski Başbakan Yardımcısı Ahmed Muaytik ve Eski İçişleri Bakanı Fethi Başağa ile görüştü. Görüşmede başkent Trablus’un çeşitli mahallelerinde eğitim ve sağlık kurumları ve devlet dairelerinin kapanmasına yol açan silahlı milis grupların hareketliliği başta olmak üzere seçim süreciyle ilgili gelişmeler ele alındı.

Bingazi kentindeki Benina Havalimanı’na inen Başağa ve Muaytik burada Hafter ile bir araya geldi. Taraflar siyasi boşluğun giderilmesi için gerekli mekanizmaların kurulması ve seçimlerin yapılması için belirlenen sürenin dolmasından sonraki seçim süreciyle ilgili gelişmeleri görüştü. Bingazi’deki Tebisty Hotel’de gerçekleşen toplantıya Başağa, Muaytik ve Hafter’in yanı sıra Arif en-Nayid, Abdulmecid Seyfu’n Nasr ve eş-Şerif el-Vafi gibi diğer cumhurbaşkanı adayları da katıldı. Başağa toplantı sonrasında basına açıklamalarda bulundu. Başağa açıklama yaptığı sırada Hafter de dahil olmak üzere diğer adaylar onun arkasında dizildi. Başağa, açıklamasında, toplantıya katılan isimlerin ulusal çıkarların her şeyin üzerinde olduğu ve uzlaşma yolundan geri dönüş olmadığı, Libyalıların isteklerine saygı duyulması gerektiği ve ‘birliği sağlamak’ amacıyla bu girişimin genişletilmesi noktasında mutabık kaldıklarını ifade etti.

Ulusal Birlik Hükümeti (UBH) Başbakanı Abdulhamid Dibeybe, seçimlerin ‘üç aşamada gerçekleştirilmesi gerektiğini ve bu aşamalardan birinin olmaması halinde cuma günü planlanan cumhurbaşkanlığı seçiminin başarısızlık sebebi olacağını belirtti. El-Vasat haber sitesinin aktardığına göre, Dibeybe dün Trablus’ta “Kadının Siyasi Süreçteki Rolü” isimli panele katıldı. Dibeybe, burada yaptığı konuşmada, söz konusu üç aşamadan birincisinin anayasal zemin oluşturmak, ikincisinin adil seçim sürecini garanti edecek uzlaşmacı yasaların yapılması, üçüncüsünün ise sonuçların kabul edilmesinin garanti altına alınması olduğunu dile getirdi. Mevcut yasaların “sorunlu ve belirli kişilere göre hazırlandığını” söyleyen Dibeybe, bu yasaların parlamento seçiminin cumhurbaşkanlığı seçiminden sonra yapılmasını öngördüğünü ifade etti.

Dibeybe cumhurbaşkanlığı seçimleri için adaylığını ilan etmesinde bu yana ilk defa dün Trablus’taki hükümet binasına döndü. Yerel medya ve aktivistler Zintan kentindeki Genel Güvenlik Servisi’ne ait bir milis konvoyunun Trablus’a doğru hareket ettiğini ve başkentin güneydoğusundaki Ayn Zara bölgesindeki kavşaklara zırhlı ve paletli araçların konuşlandığını bildirdi. Genel Güvenlik Servisi Sözcüsü, bir televizyon kanalında yaptığı açıklamada, “Bilinen bir güç zor kullanarak kararlarını Başkanlık Konseyi’ne ve UBH’ye dayatmak ve bu kararların hayata geçirilmesini istiyor. Böylece Trablus’taki tüm askeri ve güvenlik güçleri askeri alarma geçti. Meşruiyetin korunması ve yeniden savaş olmasını önlemek amacıyla güvenlik ihlallerinin önüne geçmek adına Trablus kuşatıldı.

Öte yandan 444 Tugayı herhangi bir konuşlanma alanına saldırı düzenleme niyetinde olmadığını bildirdi. 444 Tugay Sözcüsü, tugay unsurlarının Libya Ordusu Başkomutanı’nın (Başkanlık Konseyi’ni kastediyor) emirlerine göre hareket ettiğini ifade etti.

En-Nevasi Tugay Komutanı Mustafa Vali’nin başkanlık ettiği silahlı milis grup liderleri toplantısının ardından 444 Tugayı’nın saldırı düzenleme niyetiyle ilgili iddiaları reddetmesi, Başkanlık Konseyi’nin geçtiğimiz günlerde görevden aldığı Trablus Askeri Bölge Komutanı Abdulbasıt Mervan’ın göreve iadesini amaçladığı değerlendiriliyor. İçişleri Bakanlığı Sözcüsü Albay Abdulmunim El-Arabi, dün yaptığı açıklamada, Başkanlık Konseyi’ne bağlı olan ve yolları kapatan bütün silahlı yapıların, bakanlığa bağlı bulunmadığını ve siyasi çekişmelerden uzak tutulması gerektiğini belirtti. Arabi, İçişleri Bakanlığı’na bağlı unsurların vatanı korumak ve trafik akışını rahatlatmak amacıyla Trablus sokaklarında olduklarını ve görevlerini en iyi şekilde yerine getirdiklerini söyledi.

Birleşmiş Milletler (BM) Libya Destek Misyonu (UNSMIL) Trablus’taki ofisini tahliye ettiği yönündeki haberleri yalanladı. Açıklamada, Ayn Zara bölgesinde boşaltılan bir ofisin bulunmadığı belirtildi. UNSMIL, BM’nin Libya’da hiçbir ofisi tahliye etmediğine dikkat çekerek, yalan ve asılsız haberlere karşı uyardı. Başkentte güvenlik alanında yaşanan gerginliğin ardından Ayn Zara Bölgesi Eğitim Müdürlüğü ve Trablus Üniversitesi Rektörlüğü tarafından yapılan yazılı açıklamada, eğitime ara verildiği ve güvenlik gerekçesiyle öğrencilerin evlerine dönmelerinin istendiği kaydedildi. Toplu taşıma şirketi El-Sahm, Ayn Zara, El-Kas ve El-Hedebe de dahil olmak üzere bazı bölgelere seyahat seferlerini durdurma kararı aldı. ABD’nin Libya Büyükelçisi ve Özel Temsilcisi Richard Norland, önceki gün sürpriz bir şekilde Trablus’a yaptığı birkaç saatlik çalışma ziyareti sırasında, Libya’daki seçim sürecinde yasal, siyasi ve cumhurbaşkanlığı adayları listesiyle ilgili bazı engellerin bulunduğunu kabul ettiğini söyledi.

Norland, basın toplantısında yaptığı konuşmada, söz konusu engellerin aşılması için Libya iradesi doğrultusunda ve siyasi düzeyde ‘ulusal kararlar’ alınması gerektiğini belirterek, Libya için daha iyi bir gelecek adına ABD hükümetinin UNSMIL ve BM Genel Sekreteri’nin Libya Özel Danışmanı Stephanie Williams’ın çalışmalarını desteklediğini ifade etti.

Norland, Dibeybe ile görüşmesinde ABD’nin, adayların bulunduğu kamu görevlerinden veya ofislerinden ayrı bir şekilde seçim kampanyası yürütmeleri gerektiği şeklindeki bakış açısını paylaştığını söyledi. Es-Sumud (Kararılık) milisleri Komutanı Salah Badi, Libya’nın batısındaki Misrata kentinde bulunan güçleriyle gövde gösterisi yaptığı bazı fotoğraflar yayınladı. Badi, açıklamasında, Hafter’in ofisinin bulunduğu “Racma bölgesine alelacele koşturanlara (Başağa ve Muaytik’i kastediyor)” sert eleştiriler yöneltti.

Diğer yandan parlamento ve cumhurbaşkanlığı seçiminde aday olan 19 isim yaptıkları ortak açıklamada, tüm Libyalıların ulusal kazanımı olan seçimlerin bir an önce yapılması talebinde bulundu. Açıklamada, Seçim Komisyonu’ndan cumhurbaşkanlığı nihai aday listelerini yayınlaması ve seçimlerin neden zamanında yapılamayacağının sebeplerini açıklaması istendi.

Seçim Komisyonu Başkanı İmas es-Sayih, Komisyon’a bağlı komitelerin feshedilmesini, seçim sürecinden önceki döneme geri dönülmesini, operasyonel hazırlığın ve seçimlerde kullanılacak malzemelerin korunmasını sağlayacak lojistik önlemler alınmasını talep etti. Bu talepler, seçim sürecinin resmen durdurulduğunun ilan edilmesi şeklinde değerlendiriliyor.

Öte yandan bir güvenlik kaynağı ülkenin doğusundaki Tobruk kentinde Emniyet Müdürlüğü binasında patlama meydana geldiği iddiasını yalanladı. Kaynak, binanın arkasına ses bombasının atıldığını, can ve mal kaybının bulunmadığını bildirdi.

Libya Temsilciler Meclisi'nin Cumhurbaşkanlığı ve Parlamento Seçimlerini İzleme Komitesi bugün (Çarşamba) seçimlerin Cuma günü planlandığı gibi yapılmasının 'imkansız olduğunu' açıkladığı ifade edildi. 

Komite'nin, meclis başkanının yeni bir siyasi yol haritası planlamaya başlaması gerektiğini ve geçici hükümetin görev süresinin Cuma günü sona ereceğini de belirttiği aktarıldı.

Komite Başkanı el-Hadi es-Sagir, "Teknik, adli ve güvenlik raporlarını inceledikten sonra, seçimlerin planlanan tarihte yani 24 Aralık'ta yapılmasının imkansızlığını size bildiririz" dedi.

Adaylar Hafter İle Buluştu

Libya Ulusal Ordusu'nun (LUO) başındaki Halife Hafter dün ülkenin doğusundaki Bingazi kentinde cumhurbaşkanlığı seçiminde aday olan rakipleri Ulusal Mutabakat Hükümeti’nin Eski Başbakan Yardımcısı Ahmed Muaytik ve Eski İçişleri Bakanı Fethi Başağa ile görüştü. Görüşmede başkent Trablus’un çeşitli mahallelerinde eğitim ve sağlık kurumları ve devlet dairelerinin kapanmasına yol açan silahlı milis grupların hareketliliği başta olmak üzere seçim süreciyle ilgili gelişmeler ele alındı.

Bingazi kentindeki Benina Havalimanı’na inen Başağa ve Muaytik burada Hafter ile bir araya geldi. Taraflar siyasi boşluğun giderilmesi için gerekli mekanizmaların kurulması ve seçimlerin yapılması için belirlenen sürenin dolmasından sonraki seçim süreciyle ilgili gelişmeleri görüştü. Bingazi’deki Tebisty Hotel’de gerçekleşen toplantıya Başağa, Muaytik ve Hafter’in yanı sıra Arif en-Nayid, Abdulmecid Seyfu’n Nasr ve eş-Şerif el-Vafi gibi diğer cumhurbaşkanı adayları da katıldı. Başağa toplantı sonrasında basına açıklamalarda bulundu. Başağa açıklama yaptığı sırada Hafter de dahil olmak üzere diğer adaylar onun arkasında dizildi. Başağa, açıklamasında, toplantıya katılan isimlerin ulusal çıkarların her şeyin üzerinde olduğu ve uzlaşma yolundan geri dönüş olmadığı, Libyalıların isteklerine saygı duyulması gerektiği ve ‘birliği sağlamak’ amacıyla bu girişimin genişletilmesi noktasında mutabık kaldıklarını ifade etti.

Ulusal Birlik Hükümeti (UBH) Başbakanı Abdulhamid Dibeybe, seçimlerin ‘üç aşamada gerçekleştirilmesi gerektiğini ve bu aşamalardan birinin olmaması halinde cuma günü planlanan cumhurbaşkanlığı seçiminin başarısızlık sebebi olacağını belirtti. El-Vasat haber sitesinin aktardığına göre, Dibeybe dün Trablus’ta “Kadının Siyasi Süreçteki Rolü” isimli panele katıldı. Dibeybe, burada yaptığı konuşmada, söz konusu üç aşamadan birincisinin anayasal zemin oluşturmak, ikincisinin adil seçim sürecini garanti edecek uzlaşmacı yasaların yapılması, üçüncüsünün ise sonuçların kabul edilmesinin garanti altına alınması olduğunu dile getirdi. Mevcut yasaların “sorunlu ve belirli kişilere göre hazırlandığını” söyleyen Dibeybe, bu yasaların parlamento seçiminin cumhurbaşkanlığı seçiminden sonra yapılmasını öngördüğünü ifade etti.

Dibeybe cumhurbaşkanlığı seçimleri için adaylığını ilan etmesinde bu yana ilk defa dün Trablus’taki hükümet binasına döndü. Yerel medya ve aktivistler Zintan kentindeki Genel Güvenlik Servisi’ne ait bir milis konvoyunun Trablus’a doğru hareket ettiğini ve başkentin güneydoğusundaki Ayn Zara bölgesindeki kavşaklara zırhlı ve paletli araçların konuşlandığını bildirdi. Genel Güvenlik Servisi Sözcüsü, bir televizyon kanalında yaptığı açıklamada, “Bilinen bir güç zor kullanarak kararlarını Başkanlık Konseyi’ne ve UBH’ye dayatmak ve bu kararların hayata geçirilmesini istiyor. Böylece Trablus’taki tüm askeri ve güvenlik güçleri askeri alarma geçti. Meşruiyetin korunması ve yeniden savaş olmasını önlemek amacıyla güvenlik ihlallerinin önüne geçmek adına Trablus kuşatıldı.

Öte yandan 444 Tugayı herhangi bir konuşlanma alanına saldırı düzenleme niyetinde olmadığını bildirdi. 444 Tugay Sözcüsü, tugay unsurlarının Libya Ordusu Başkomutanı’nın (Başkanlık Konseyi’ni kastediyor) emirlerine göre hareket ettiğini ifade etti.

En-Nevasi Tugay Komutanı Mustafa Vali’nin başkanlık ettiği silahlı milis grup liderleri toplantısının ardından 444 Tugayı’nın saldırı düzenleme niyetiyle ilgili iddiaları reddetmesi, Başkanlık Konseyi’nin geçtiğimiz günlerde görevden aldığı Trablus Askeri Bölge Komutanı Abdulbasıt Mervan’ın göreve iadesini amaçladığı değerlendiriliyor. İçişleri Bakanlığı Sözcüsü Albay Abdulmunim El-Arabi, dün yaptığı açıklamada, Başkanlık Konseyi’ne bağlı olan ve yolları kapatan bütün silahlı yapıların, bakanlığa bağlı bulunmadığını ve siyasi çekişmelerden uzak tutulması gerektiğini belirtti. Arabi, İçişleri Bakanlığı’na bağlı unsurların vatanı korumak ve trafik akışını rahatlatmak amacıyla Trablus sokaklarında olduklarını ve görevlerini en iyi şekilde yerine getirdiklerini söyledi.

Birleşmiş Milletler (BM) Libya Destek Misyonu (UNSMIL) Trablus’taki ofisini tahliye ettiği yönündeki haberleri yalanladı. Açıklamada, Ayn Zara bölgesinde boşaltılan bir ofisin bulunmadığı belirtildi. UNSMIL, BM’nin Libya’da hiçbir ofisi tahliye etmediğine dikkat çekerek, yalan ve asılsız haberlere karşı uyardı. Başkentte güvenlik alanında yaşanan gerginliğin ardından Ayn Zara Bölgesi Eğitim Müdürlüğü ve Trablus Üniversitesi Rektörlüğü tarafından yapılan yazılı açıklamada, eğitime ara verildiği ve güvenlik gerekçesiyle öğrencilerin evlerine dönmelerinin istendiği kaydedildi. Toplu taşıma şirketi El-Sahm, Ayn Zara, El-Kas ve El-Hedebe de dahil olmak üzere bazı bölgelere seyahat seferlerini durdurma kararı aldı. ABD’nin Libya Büyükelçisi ve Özel Temsilcisi Richard Norland, önceki gün sürpriz bir şekilde Trablus’a yaptığı birkaç saatlik çalışma ziyareti sırasında, Libya’daki seçim sürecinde yasal, siyasi ve cumhurbaşkanlığı adayları listesiyle ilgili bazı engellerin bulunduğunu kabul ettiğini söyledi.

Norland, basın toplantısında yaptığı konuşmada, söz konusu engellerin aşılması için Libya iradesi doğrultusunda ve siyasi düzeyde ‘ulusal kararlar’ alınması gerektiğini belirterek, Libya için daha iyi bir gelecek adına ABD hükümetinin UNSMIL ve BM Genel Sekreteri’nin Libya Özel Danışmanı Stephanie Williams’ın çalışmalarını desteklediğini ifade etti.

Norland, Dibeybe ile görüşmesinde ABD’nin, adayların bulunduğu kamu görevlerinden veya ofislerinden ayrı bir şekilde seçim kampanyası yürütmeleri gerektiği şeklindeki bakış açısını paylaştığını söyledi. Es-Sumud (Kararılık) milisleri Komutanı Salah Badi, Libya’nın batısındaki Misrata kentinde bulunan güçleriyle gövde gösterisi yaptığı bazı fotoğraflar yayınladı. Badi, açıklamasında, Hafter’in ofisinin bulunduğu “Racma bölgesine alelacele koşturanlara (Başağa ve Muaytik’i kastediyor)” sert eleştiriler yöneltti.

Diğer yandan parlamento ve cumhurbaşkanlığı seçiminde aday olan 19 isim yaptıkları ortak açıklamada, tüm Libyalıların ulusal kazanımı olan seçimlerin bir an önce yapılması talebinde bulundu. Açıklamada, Seçim Komisyonu’ndan cumhurbaşkanlığı nihai aday listelerini yayınlaması ve seçimlerin neden zamanında yapılamayacağının sebeplerini açıklaması istendi.

Seçim Komisyonu Başkanı İmas es-Sayih, Komisyon’a bağlı komitelerin feshedilmesini, seçim sürecinden önceki döneme geri dönülmesini, operasyonel hazırlığın ve seçimlerde kullanılacak malzemelerin korunmasını sağlayacak lojistik önlemler alınmasını talep etti. Bu talepler, seçim sürecinin resmen durdurulduğunun ilan edilmesi şeklinde değerlendiriliyor.

Öte yandan bir güvenlik kaynağı ülkenin doğusundaki Tobruk kentinde Emniyet Müdürlüğü binasında patlama meydana geldiği iddiasını yalanladı. Kaynak, binanın arkasına ses bombasının atıldığını, can ve mal kaybının bulunmadığını bildirdi.