• İstanbul12 °C
  • Mekke29 °C
  • Medine27 °C
  • Kudüs13 °C
  • Kahire18 °C
Karakter boyutu : 12 Punto 14 Punto 16 Punto 18 Punto
F-35: Gökyüzünün Kanatsız Kuşu
01 Kasım 2017 Çarşamba 17:17

F-35: Gökyüzünün Kanatsız Kuşu

ABD senatosuna kabul ettirilen F35 tipi uçaklar "gökyüzünün kanatsız kuşu" olarak silah sanayinin para kazanma aracı olarak görülüyor. Maliyetini karşılamayan uçaklar, modernize edilmesi halinde daha fazla mali yük getiriyor.

Muslim Port Haber Merkezi | Çeviri: Buğra Özler

ABD’li Koramiral Mat Winter, satın alınan 108 adet F-35 savaş uçağının taarruz yeteneği kazanabilmesi için gerekli olan yatırımın büyüklüğünden ötürü şu an için söz konusu uçaklarda herhangi bir modernize çalışması yapılamayacağını, yapıldığı takdirde kurum bütçesine ciddi bir mali yük getireceğini açıkladı.

Söz konusu 108 uçak hakkında ABD Hava Kuvvetleri de ‘modernize edilmeleri gerekir’ şeklinde bir açıklama yapmıştı. Uzmanlar, gerekli modernizasyonun yapılmaması halinde bu uçakların ‘kanatlı birer yetim’ haline geleceği, mevcut halleri ile savaşa hazır olmadıkları ve geliştirme süreçleri tamamlanmadan satın alındığı değerlendirmesinde bulunuyor.

2-033.png

 

Uçakların savaş yeteneği yok

Savaş yeteneği olmayan 108 F-35 ile deniz piyadeleri ve donanma için aynı dönemde satın alınan 81 F-35’in de benzer bir durumda olduğu ifade ediliyor. Dolayısıyla toplamda 200 uçaklık büyük bir filo eden F-35 serisi eğer modernizasyon geçirmeyecek olursa hiçbir zaman operasyonel olamayacak, Pentagon da bu uçakları modernize etmek yerine yeni uçak alımına gitmeyi tercih edecek gibi görünüyor. Özet olarak, yaklaşık 40 milyar dolarlık bir bütçe, eğitim ve yedek parça amacıyla kullanılması planlanan ve hizmet süreleri içinde tek bir operasyona katılamayacak olan 200 savaş uçağına ayrılmış olacak.

F-35’ler bloklar halinde üretiliyor ve her bir blok bir öncesinden daha yüksek teknolojiye sahip oluyor. Dolayısıyla F-35’ler için modernizasyon yapılması seçeneği çok parlak bir çıkar yol gibi gözükmüyor. Uçakların üreticisi olan Lockheed Martin websitesinde yer alan bilgiye göre 1A-1B bloğu, temel eğitim yeterlilikleri ve bir miktar güvenlik altyapısı iyileştirmeleri ile birlikte üretilmişti. 2A bloğu ise yine bir eğitim uçağıydı, fakat uçaklar arası veri paylaşımı da yapabiliyordu. 2B ve 3I blokları ise taarruz maksatlı üretilen ilk uçaklardı. İki blok arasındaki tek fark bilgisayarlarının işlemcisi. Tüm taarruz yeterliliklerine sahip olması beklenen ilk parti 3F bloğu. Henüz üretimi bitirilmedi ve ilk uçuş testlerine de önümüzdeki yıl başlanması planlanıyor. Deniz Piyadeleri 2B bloğunun savaşmaya hazır olduğunu açıklasa da Pentagon Blok 2B F-35’ler ile çatışma ortamına giren bir pilotun derhal bölgeden uzaklaşması veya dost kuvvetlere yardım çağrısı yapması gerektiğini ifade etmişti. Yani bir diğer deyişle Blok 2B F-35’lerin önünde iki seçenek bulunuyor: Kavgayı gördüklerinde tabanları yağlayacaklar ya da adam toplayıp öyle gelecekler.

1-037.png

 

Üretim ve modernizasyon maliyeti çok fazla

Gökyüzünün bu yetim kuşlarının maliyetine gelecek olursak: Lockheed Martin’e göre –ki en iyi ihtimalli senaryo- 108 adet tüyü bitmemiş F-35’in maliyeti yaklaşık 14 milyar dolar. Bunlar şirket tarafından kamuoyuna açıklanan rakamlar. Fakat bu rakamların içerisinde güncelleme, modernizasyon, motor geliştirme ve üretim, yedek parça gibi pek çok kalem bulunmuyor. Tedarik maliyetleri de eklendiğinde toplam maliyet 21 milyar doları buluyor. Şayet akıbeti bilinmeyen ve modernize edilip edilmeyecekleri hususunda henüz bir açıklamanın yapılmadığı diğer 81 F-35’i de işin içerisine katacak olursak miktar 40 milyar doları buluyor.

ABD Ordusu, üretim planları ve tasarımla ilgili gerekli onaylar alınmadan önce yaklaşık 800 F-35’i teslim almış olacak. Lockheed Martin, 2018’de 90 adet F-35 üretecek. Büyük bir olasılıkla teslimatı gerçekleştirilmiş olan F-35’lerin birçoğu bağlı bulundukları filoların ambarlarına ger gönderilerek modernize edilmeleri talep edilecek. 2018 bütçesinde 213 farklı modernizasyon talebi mevcut. Ve söz konusu modernizasyonlar sadece yazılım güncellemesi ile sınırlı değil. Talepler içerisinde ciddi şase tamirlerinden iniş takımına, fırlatma koltuğundan gövde tasarımına kadar önemli işlemler bulunuyor. Bazı uçaklar, operasyonel hale gelebilmek için bu işlemleri tekrar tekrar geçirmek durumunda. Benzer işlemler için sadece 2016 yılında 1 milyar dolardan fazla bütçe ayrılmıştı. Projenin devam ettiği göz önüne alındığında her geçen bütçe yılında maliyetlerin katlanarak artması işten bile değil. F-35 projesinde, geliştirme ve tedarik maliyetlerinin 406.5 milyar dolar tutması bekleniyor.

Netice itibariyle Kongre, hiçbir zaman kendisinden beklenen görevi yerine getiremeyecek uçakların alımı için Pentagon’a 40 milyar dolarlık bir harcama yapma yetkisi vermişti. Böyle iş yapan başka bir kurumla karşılaşamazsınız.

 

Dan Grazier

Project on Government Oversight

Pogo.org

Bu habere henüz yorum eklenmemiştir.
ÖZEL HABERLER
Tüm Hakları Saklıdır © 2014 Muslim Port | İzinsiz ve kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.
Tel : 0090 535 921 45 31 | Haber Yazılımı: CM Bilişim